سیدمحمد رستگاری، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان یزد،در یادداشتی نوشت: پنجم آبان، روز ملی زعفران، فرصتی است تا بار دیگر به ظرفیت‌های کمتر شناخته‌ شده استان یزد در پیوند کشاورزی، فرهنگ و گردشگری توجه کنیم. زعفران، فراتر از محصولی ارزشمند، روایتگر دانش، تجربه و تلاش کشاورزانی است که با شناخت اقلیم و ظرافت‌های کشت، بخشی از هویت معیشتی مناطق خود را شکل می‌دهند. در بهاباد، واقع در شرق استان یزد و در میان دشت‌ها و رشته‌کوه‌های منطقه، این محصول دریچه‌ای برای شناخت زندگی محلی و پیوند میان انسان، طبیعت و فرهنگ به شمار می‌رود.

هویت گردشگری یزد تنها در بناهای تاریخی و جاذبه‌های شناخته‌شده خلاصه نمی‌شود؛ بخش مهمی از جذابیت این سرزمین در دانش بومی، شیوه‌های زندگی، خوراک‌های محلی و تجربه‌هایی نهفته است که طی نسل‌ها شکل گرفته‌اند. معرفی این ظرفیت‌ها، تصویری کامل‌تر از تنوع فرهنگی و اجتماعی استان ارائه می‌دهد؛ از نان و آش‌های محلی در سفره‌های بهاباد تا مهارت‌ها و هنرهای سنتی که بخشی از هویت فرهنگی این منطقه را شکل می‌دهند.

بهاباد؛ از مزرعه تا تجربه سفر

زعفران بهاباد را می‌توان نقطه آغاز روایتی متفاوت از گردشگری دانست؛ روایتی که از مزرعه شروع می‌شود و به شناخت مردم، شیوه‌های کشت، تجربه کشاورزان و پیوند زندگی روزمره با طبیعت می‌رسد. در چنین نگاهی، محصول کشاورزی تنها کالایی برای عرضه و فروش نیست، بلکه بخشی از هویت محلی و فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های مقصد به شمار می‌آید.

تصویر گل‌های بنفش زعفران در سپیده‌دم، دست‌های کشاورز هنگام برداشت و ظرافت جداسازی کلاله‌های سرخ، فرصتی برای روایت تلاش و دانشی است که در فرایند تولید این محصول ارزشمند نهفته است. چنین روایت‌هایی، هنگامی که با صدای کشاورزان و تجربه زیسته مردم همراه شوند، محصول را از یک کالای اقتصادی به بخشی از داستان مقصد گردشگری تبدیل می‌کنند.

گردشگری کشاورزی زمانی اثربخش خواهد بود که آشنایی با محصول، با احترام به کار و زندگی کشاورزان همراه شود. روایت تجربه تولید، معرفی دانش بومی و فراهم کردن امکان شناخت فرایند کشت در چارچوبی برنامه‌ریزی‌شده، زمینه ارتباط نزدیک‌تر گردشگر با جامعه میزبان را فراهم می‌کند. در این مسیر، حفظ آرامش محیط، رعایت حقوق بهره‌برداران و توجه به ظرفیت واقعی منطقه، اصولی ضروری است.

پیوند میراث فرهنگی و گردشگری کشاورزی میراث فرهنگی، فراتر از بناها و آثار تاریخی، شامل دانش بومی، مهارت‌های سنتی، شیوه‌های معیشت و تجربه‌هایی است که نسل‌به‌نسل انتقال یافته‌اند.

کشاورزی نیز در بسیاری از مناطق با شناخت‌های محلی درباره طبیعت، زمان کشت، شیوه نگهداری محصول و زندگی اجتماعی مردم پیوند دارد.

از این منظر، معرفی زعفران بهاباد فرصتی برای روایت بخشی از دانش و تجربه مردم منطقه است. پیوند دادن این روایت با ظرفیت‌های فرهنگی و طبیعی مقصد، از آثار تاریخی و چشم‌اندازهای طبیعی تا خوراک محلی و بازارچه‌های صنایع‌دستی، همراه با مستندسازی آگاهانه داشته‌های بومی و مشارکت مردم محلی، به شکل‌گیری تجربه‌ای معنادار برای گردشگران کمک می‌کند؛ تجربه‌ای که در کنار معرفی جاذبه‌ها، به شناخت بهتر فرهنگ و زندگی جامعه میزبان نیز می‌انجامد.

زعفران و «بِه»؛ جلوه‌هایی از تنوع کشاورزی بهاباد

تنوع محصولات کشاورزی، بخشی از ظرفیت محلی بهاباد برای معرفی فرهنگ تولید و زندگی مردم این منطقه است. در کنار زعفران، «بِه» نیز در میان محصولات کشاورزی منطقه جای دارد. پرداختن به این محصولات در برنامه‌های معرفی و رویدادهای محلی، فرصتی برای شناساندن تنوع تولید، خوراک و تجربه‌های بومی فراهم می‌آورد.

رویدادهای مرتبط با محصولات کشاورزی هنگامی

اثرگذاری بیشتری دارند که به معرفی محصول محدود نمانند و با روایت زندگی مردم، عرضه تولیدات محلی، آشنایی با فرهنگ منطقه و معرفی ظرفیت‌های گردشگری پیوند بخورند. حضور تولیدکنندگان، معرفی خوراک‌های محلی و توجه به هنرها و سنت‌های منطقه، به چنین رویدادهایی هویتی فراتر از عرضه محصول می‌بخشد.

مشارکت کسب‌وکارهای محلی نیز در این فرایند اهمیت دارد؛ زیرا ماندگاری این برنامه‌ها به میزان ارتباط آن‌ها با نیازها و توانمندی‌های جامعه میزبان وابسته است.

از معرفی محصول تا هویت گردشگری

شناساندن یک محصول، نقطه آغاز مسیر است؛ اما تبدیل آن به بخشی از هویت گردشگری مقصد، به روایت دقیق، معرفی درست خاستگاه و کیفیت محصول و توجه به تجربه مخاطب نیاز دارد. زعفران بهاباد در کنار ارزش اقتصادی، ظرفیت آن را دارد که دریچه‌ای برای معرفی فرهنگ محلی، دانش کشاورزی و پیوند مردم با سرزمین خود باشد.

طبیعت کویری و آسمان پرستاره بهاباد نیز در کنار تجربه‌های مرتبط با کشاورزی و آشنایی با زندگی محلی، بخشی از تصویر متنوع این مقصد را شکل می‌دهند. پیوند سنجیده این ظرفیت‌ها، به جای معرفی جداگانه هر جاذبه، روایتی کامل‌تر از سفر به منطقه ارائه می‌دهد و زمینه شناخت بیشتر داشته‌های طبیعی و فرهنگی آن را فراهم می‌آورد.

در این مسیر، همکاری میان بخش‌های مرتبط با میراث‌فرهنگی، گردشگری و کشاورزی، مشارکت فعالان محلی و توجه به شیوه‌های مناسب معرفی و عرضه محصولات اهمیت ویژه‌ای دارد. چنین رویکردی ضمن کمک به شناساندن ظرفیت‌های منطقه، امکان بهره‌مندی بیشتر جامعه محلی از فرصت‌های گردشگری را نیز تقویت می‌کند.

زعفران بهاباد؛ روایتی از هویت کویر

روز ملی زعفران فرصتی برای نگاهی گسترده‌تر به ظرفیت‌های کشاورزی و فرهنگی مناطق مختلف کشور است. بهاباد نیز با محصولات محلی و داشته‌های فرهنگی و طبیعی خود، بخشی از تنوع هویتی استان یزد را بازتاب می‌دهد؛ ظرفیتی که معرفی سنجیده آن، به شناخت بیشتر این منطقه و جایگاهش در نقشه گردشگری استان کمک می‌کند.

توسعه پایدار گردشگری زمانی معنا می‌یابد که معرفی جاذبه‌ها با حفاظت از میراث‌فرهنگی و طبیعی و احترام به جامعه میزبان همراه باشد. زعفران بهاباد نقطه آغاز مناسبی برای این نگاه است؛ نگاهی که ارزش یک محصول را نه‌فقط در حاصل مزرعه، بلکه در داستان انسان‌ها، فرهنگ و سرزمینی می‌بیند که آن را پرورش داده‌اند.

انتهای پیام/